Aquarelpapier

Een aquarel wordt gemaakt op speciaal daarvoor gemaakt papier. Je hebt studiekwaliteit en dan heb je topkwaliteit. Er zijn heel wat fabrikanten op de markt en iedere zichzelf respecterende fabrikant heeft studiepapier en top papier in zijn gamma.
Aquarelpapier is naast de verf een basis om goed aquarellen te maken, deze twee zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Op minderwaardig papier zal je nooit goede resultaten boeken, en dat is zonde van de tijd en het geld dat je er hebt ingestoken. Meestal is dat ook de reden waardoor mensen afhaken.

 

Aquarelpapier kan je in verschillende formaten en uitvoeringen kopen. Zo zijn er losse vellen, blokken met losse bladeren, blokken die verlijmd zijn aan vier zijden, zelfs rollen. Het gewicht van aquarelpapier wordt uitgedrukt in gram per m². Dat kan variëren van pakweg 150gr tot meer dan 600gr. ( Technisch gezien is dat karton) Meestal wordt de raad gegeven om papier van minimum 300gr/m² te gebruiken. Mijn ervaring leert dat papier van dit gewicht aangenaam werkt. Inferieur papier die te licht is en waarvan de samenstelling niet zo goed is gaat rullen gaat als je er nat in nat technieken op gaat uitoefenen en de verf gaat onverwachte zaken gaan doen met vlekken en harde lijnen tot gevolg.
 

Aquarelpapier kan gemaakt zijn uit 100% cellulose, een mengeling van cellulose en katoen, en 100% katoen

De beste soorten aquarelpapier bevatten geen zuren en geen optische witmakers en zijn ook verouderingsbestendig.

 

Aquarelpapier komt in verschillende structuren op de markt en wordt als volgt aangeduid. Dit geldt zowel voor papier op basis van cellulose of katoen.



NL – Gesatineerd
GB – Hot Pressed (H.P.)
F – Grain Satiné

Dit geeft aan dat het papier door een behandeling met zware, verhitte walsen of platen een gladde oppervlaktestructuur heeft verkregen. Denk daarbij aan een heet strijkijzer die alle plooien gladstrijkt.

Dit papier heeft als eigenschap dan er weinig of geen korrel zit in het oppervlak en dat je heel gedetailleerd kan gaan werken, de verf dringt ook moeilijker in het papier waardoor je gemakkelijker kan gaan corrigeren en de natte verf ook gemakkelijk kan afdeppen. Sommigen geven de voorkeur aan gesatineerd cellulose papier.
Dit papier is ook uitermate geschikt om je aquarel te gaan verfijnen met inkt.


 

NL – Fijngekornd

GB – Cold Pressed/Not Hot Pressed (C.P./Not)
F – Grain Fin.

Dit geeft aan dat het papier een enigszins ruw oppervlak heeft dat bereikt wordt door de vellen te persen tussen vilt, waardoor de viltstructuur op het papier wordt overgedragen.

Dit papier heeft een structuur die zichtbaar is en bij de 100% katoen soorten neemt het de verf sneller op. Lifttechniek of het afdeppen van de verf is hier bijna onmogelijk, doordat het papier sneller het water en de verf opneemt blijft er steeds een zweem van de kleur over. Bij gebruik van dit papier kan je verschillende lagen over elkaar heenbrengen (uiteraard na volledig droging van de eerste laag) zonder dat je kleuren modderig gaan worden.
Bij dit papier is het moeilijker om inkt te gaan gebruiken doordat je met een licht korrelige structuur zit en de pen hapert aan deze kleine oneffenheden.


 

NL – Grofgekornd
GB – Rough
F – Grain Torchon

Dit omschrijft de ruwe oppervlaktestructuur van papier dat aan de lucht gedroogd is zonder bewerking of door een vilt met een grove structuur. Door deze structuur gaat de verf dieper in het papier gaan dringen en is het soms moeilijk te voorspellen wat de verf gaat doen. Liften van klueren is hier quasi onmogelijk juist omdat de verf zich diep in de structuur van het papier gaat nestelen. Hier is enige vaardigheid zeker noodzakelijk. Dit papier is erg in trek bij landschapsschilders en mensen die graag abstracte werken maken. Uiteraard is het hier quasi onmogelijk om met fijne details te gaan werken en als men hier met inkt pennen wilt gaan werken is het een hele klus om dit tot een goed einde te brengen.


De structuren van de diverse merken zijn uiteraard nooit hetzelfde en vormen een specialiteit van de producent.


 

Cellulose papier:

Vaak wordt dit papier bestempeld als minderwaardig of enkel te gebruiken als studiepapier. Dit klopt niet helemaal, cellulose is van plantaardige oorsprong en is niet meer hetzelfde als jaren geleden, vroeger had cellulose papier de neiging om te verkleuren door de aanwezigheid van de Lignine, deze stof veroorzaakt een bruine verkleuring. Dat moest worden bestreden met veel chemische middelen en het papier werd ook nog een behandeld met chloor. Dit had een enorme impact op het milieu en nu gebruikt men andere minder milieubelastende technieken. De betere cellulose papieren bevatten heden geen houtpulp meer en men gebruikt bij deze soorten ook geen optische bleekmiddelen en zuren. Het is dus altijd goed om te kijken wat voor soort papier men aankoopt. Uiteraard is de verkoopprijs al een indicatie over de kwaliteit. Vele fabrikanten gebruiken nu de term vegan om aan te tonen dat hun papier op een milieubewuste manier is geproduceerd. Zaak is wel dat bij het ontwikkelen van papier enorm veel energie en water wordt gebruikt. De meeste kwalitatieve merken gaan in tegenstelling tot jaren geleden nu veel bewuster om met deze natuurlijke bronnen. Uiteraard worden er lijmen gebruikt om het papier samen te houden anders zou het zo verpulveren, bij vele papierfabrikanten is het gebruik van deze bindmiddelen goed bewaard geheim.

Katoen papier :

Dit is volgens velen het summum onder het papier, vroeger werd deze soort papier gemaakt van lompen, echter door de vele synthetische vezels die men in de lompen aantrof heeft men noodgedwongen van deze productie methode moeten afstappen. De aanwezigheid van synthetische partikels zorgde ervoor dat er doorzichtige vlekken ontstonden in het papier waar de verf helemaal niet op bleef zitten. Nu kiest men voor katoenlinters (restproduct bij het maken van garens).Dit papier heeft het voordeel van sterk te zijn en gulzig water kan opslorpen. Dit papier heeft de eigenschap van minder te verkleuren, en zeer goed de tand des tijds kan doorstaan. Uiteraard worden hier ook bindmiddelen aan toegevoegd. Soms wordt er nog een gelatinelaag op het papier aangebracht die kan variëren in dikte. Dit hulpmiddel kan de werking van de verf sterk beïnvloeden. Ook hier bestaan verschillende kwaliteiten en prijsklassen maar net als bij cellulose papier is de verkoopprijs een indicator van de kwaliteit

Om goed te kunnen werken met aquarelpapier is het aangeraden om uw papier op te spannen zodat het niet gaat bobbelen terwijl u aan het werk bent. Dit is zeker het geval als men graag nat in nat werkt. Een ietwat omslachtig werkje maar eens je dat onder de knie hebt is het nog zo prettig om mee te werken. Men verkoop blokken die aan vier zijden gelijmd zijn soms met het verkooppraatje dat men daarmee af is van het opspannen van het papier. Ik heb al ondervonden dat dit niet altijd het geval is en dat het papier soms toch zijn grillige kantjes laat zien.
 

Aquarelpapier opspannen

 

Bij het maken van een aquarel is het aangeraden om je papier op te spannen, zeker als je veel nat in nat gaat werken is dat een noodzaak, anders zal je papier gaan bobbelen en is het eindresultaat van je aquarel niet mooi meer.


Ik span papier op een waterproof mdf plank minimaal 1 cm dik dus. Deze plank mag niet gevernist of geschilderd worden anders kan de papieren plakband niet hechten aan de plank. Om het papier op te spannen leg ik het papier in een bak water. Laat het papier gerust een tijd liggen zodat het veel water kan opnemen. Daarna leg ik het papier tussen een handdoek en als het meeste vocht eraf is span ik het met bruine of witte papiertape op de plaat. Hoe langzamer het papier droogt (altijd plat neerleggen bij het drogen!) hoe minder het papier werkt tijdens het schilderen.

Wie geen lekbak tot zijn beschikking heeft maakt het papier nat met een spons en laat het een tijd wellen. Goed natmaken en beslist niet wrijven. U wrijft de structuur van het papier snel kapot. U kan het ook in de douche of bad goed nat maken, schuin houden zodat het overtollige water er kan vanaf druipen en dan opspannen.